Rio +20 Nedir?

1992 yılında dünya ülkeleri Brezilya’nın Rio şehrinde “dünyayı kurtarmak” (Save the earth!) söylemli bir zirve gerçekleştirdi. Rio Zirvesi (Rio Summit 92) adıyla tarihteki yerini alan bu zirveye Türkiye’yi temsilen Süleyman Demirel ve heyeti katıldı. Türkiye heyetindekilerin yıllarca sulakalanları kurutan kurumun başındaki Demirel’e toplantı öncesi “Efendim oralar bataklık değil sulakalan ve çok faydalı yerler” diye bilgi verdikleri söylenir. Toplantı bugün bir çoğumuzun bildiği ya da duyduğu önemli kararların alınmasına neden oldu. İklim değişikliği, çölleşmeyle mücadele ve biyolojik çeşitlilik konularında önemli adımlar bu toplantıda atıldı. Yönetişim modellerinin dünyada yeniden tanımlanmasının önü bu toplantılarda açıldı.

 

Evet, Rio’da kararlar alındı, yetkiler başta Birleşmiş Milletler olmak üzere belli kurumlara verildi. İklim Değişikliği gibi sözleşmelerin imzaları birbirini takip etti. 92 zirvesinin ilk değerlendirmesi Johannesburg’da 2002’de gerçekleşti (Rio +10). Bu toplantıda görüldü ki dünya devletleri insanlık adına verdikleri sözleri tutamadı. Alınan önlemler bir sonuç getirmedi. Yapılması gereken hala çok şey var. Bu durumda dünya liderleri yeni hedefler koymaya ve daha sıkı tedbirler almaya karar verdiler. Johannesburg Eylem Planı hayata geçirildi.

 

Bu plan kapsamında ele alınan on başlık vardı. Bu eylem başlıklarından 3 tanesinin Türkiye’yi yakından ilgilendirdiği söylenir: Yoksullukla mücadele, sürdürülebilir olmayan üretim ve tüketim kalıplarının değiştirilmesi ve doğal kaynakların ekonomik ve sosyal kalkınmayı destekleyecek şekilde korunması ve yönetilmesi.

 

Evet, geldik 2012 yılına. Şimdi sıra Rio +20’de. Dünya ülkeleri tekrar başa dönecek ve Haziran ayında Brezilya’da buluşacak. Rio +20 terimi de bu toplantının adı oluyor. Zirvenin asıl adı “Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı”. 20 yıl öncenin bir hesaplaşması olacağı söyleniyor bu toplantının. Küreselleşme karşıtları yine sokaklarda olacak (Ki New York’taki hareketlilikleri hatırlatmak isterim) devlet yetkilileri toplantı salonlarında. Özel sektör ve sivil örgütler de sağda solda lobi faaliyetlerinde koşuşturacaklar.

 

Toplantının temel amacı sürdürülebilir kalkınma konusundaki tutumun altının kararlılıkla çizilmesi. Ama insan oğlu bu, geriye pek de bakmıyor. Hep ileri. “Sürdürülebilir kalkınma” mottosu çok da başarılı olmadığından bir nevi cezalandırılıyor ve kulübeye alınıyor. Yerini daha seksi bir kavram olan Yeşil Büyümeye bırakıyor (İng. Green Economy).

 

Peki biz insanları neler bekliyor? Kaderimizin çizileceği bu toplantılara bizler ne kadar dahil olabiliyoruz? Dünya insanlarının büyük ihtimal 6,5 milyarının bu konulardan pek de haberi yok. Haberi olanlar ne kadar dahil olabilir süreçlere o da meçhul. Bazı ülkeler Rio’ya nasıl bir politikayla gideceklerini tartışmaya başlıyor bu günlerde. Bazı ülkeler ise çoktan yapacaklarını tamamladılar ve uluslararası politikaları yönlendirdiler. Diğer ülkelerin önüne nasıl taslaklar geleceğini konuyu yakından takip eden “lider ülkeler” belirliyor. Muhtemelen alınacak kararlar ve dünyanın gideceği yön bir yerlerde çizilmiş dahi olabilir.

 

Rio zirvesi sonrasında neler olabilir?

  • Birleşmiş Milletlerin yapısında ve örgütlerinde ciddi değişimler gerçekleşebilir.
  • Yeşil ekonominin hayata geçmesi için REDD+ ya da karbon mekanizmaları gibi yeni mekanizmalar hayata geçebilir. Doğal kaynakların değerlerinin ücretlendirilmesi, kullanan öder mekanizmaları vb. yaklaşımlar konuşulan tedbirlerin başında geliyor. Ormanlar için uygulanan REDD+ mekanizmasının benzerinin diğer yaşam ortamları hatta toprak için uygulanması mümkün olabilir.
  • Yeni sözleşmeler ve daha neler neler!

 

Peki, daha önce başarısız olan bu yapılar önümüzdeki dönemde nasıl başarılı olabilirler? Yeni formüllerle mi? Yoksa aynı senaryo bir kaç 10 yıl daha tekrarlanır mı? Rio +50’de konuyu tekrar değerlendirmek üzere.

 

Ankara, 31 Ekim 2011

 

 

 

One thought on “Rio +20 Nedir?

  1. Geri bildirim: 1992 + 20 = 2012 « YILDIRAY LiSE

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s